Nationaal Agentschap Erasmus+ Onderwijs en Training mbo-ve
Nationaal Agentschap
Erasmus+ Onderwijs en
Training mbo-ve
Nieuwsbericht
Vereniging Technische Bedrijfstakscholen jaagt leven lang ontwikkelen in de Metalektro aan met behulp van Europese instrumenten
di 30-06-2020  
Naam afbeelding

Aanleiding voor het initiatief

De veranderende maatschappij en daarmee veranderende beroepen en beroepsvereisten vragen vaak een bredere inzetbaarheid of juist een meer specifieke toerusting van werknemers. Een leven lang ontwikkelen is daarom steeds belangrijker. Om hierop in te spelen heeft de Vereniging Technische Bedrijfstakscholen (VTB) in de metalektro in 2018 een start gemaakt om zich – naast het opleiden van jongeren in het mbo – te gaan richten op het opleiden van werkenden. In 2018 heeft de VTB subsidie ontvangen van A +O Metalektro[1] voor het ontwikkelen van vijf opleidingen gericht op het opleiden van werkenden. De wens van de vereniging is om de komende jaren verder te gaan met het ontwikkelen van opleidingen, om het leren voor werkenden blijvend te faciliteren. De VTB heeft de doelstelling om eind 2021 in totaal 12 opleidingen aan te kunnen bieden.

 

Doel van het project

De technische bedrijfstakscholen werken in de vereniging samen aan een sterkere technische sector in Nederland. Dat doen zij door goed opgeleide beginnende vakkrachten af te leveren (1), door te werken aan om-, her en bijscholing van zittend personeel (2) en (ontwikkel-)krachten te bundelen en uniform naar buiten te treden (3). Om steviger invulling te geven aan die twee laatste doelstellingen is in 2018 het project “NLQF certificatie van opleidingsmodules” van start gegaan.

Om meer een partner te zijn in het om-, her- en bijscholen van huidig en toekomstig personeel, ontwikkelen de aangesloten bedrijfstakscholen van de vereniging, een branche specifiek, maar uniform opleidingsaanbod en bieden deze aan op diverse locaties in Nederland. Dit opleidingsaanbod speelt in op behoeften die in de branche spelen (wat is er nodig?) en speelt in op de ervaringen van beroepsbeoefenaren (waar lopen zij tegen aan in de praktijk?).”, aldus Richard Baauw, coördinator van dit project en manager Onderwijsontwikkeling bij Tetrix Techniek-opleidingen, één van de aangesloten bedrijfstakscholen.

Baauw: “Om de waarde voor het behalen van dergelijke opleidingen voor werknemers, bedrijven en de sector te vergroten, zijn deze ingeschaald in het NLQF [2] om een landelijk erkende niveau aanduiding eraan te kunnen verbinden en het vergelijkbaar te maken met andere formele en non-formele opleidingen.

 

Welke activiteiten zijn uitgevoerd?

Het ontwikkelen en inschalen van de opleidingen verloopt steeds in de volgende 6 stappen, waarbij per opleiding één (of soms twee) van de aangesloten bedrijfstakscholen het voortouw neemt in de ontwikkeling:

• Stap 1: Ophalen input bedrijfsleven over het thema, de inhoud en de vorm van de opleidingen.

• Stap 2: Formuleren van leeruitkomsten.

• Stap 3: Ontwikkelen en vaststellen van examen.

• Stap 4: Ontwikkelen van lesmateriaal.

• Stap 5: Voorbereiden en indienen van een inschalingsverzoek bij het NCP NLQF.

• Stap 6: Implementatie bij de andere bedrijfstakscholen.

De link met Europese instrumenten

Het project van de VTB steekt in op inschaling in het NLQF, een raamwerk voor inschaling naar niveau van alle mogelijke kwalificaties. Het Nederlandse raamwerk bestaat uit 8 niveaus en één instroomniveau en is gekoppeld aan het Europese Raamwerk (EQF). Het EQF levert door deze vergelijkingsmogelijkheid een bijdrage aan de transparantie van de verschillende onderwijssystemen in de EU.

Het doel en de stappen van dit project volgen - weliswaar meer onbewust – ook mooi het gedachtengoed en de principes die bij EVCET worden toegepast. ECVET is een Europees initiatief, bedoeld om het herkennen en erkennen van behaalde leeruitkomsten, de overdracht ervan te vergemakkelijken én waar mogelijk te stapelen. Bij het op-, om- of bijscholen van werknemers ondersteunen de ECVET-principes bij het creëren van gerichte opleidingsmodules om aan te sluiten bij de leerbehoefte van zowel de werkgever als de werknemer, maar ook bij het erkennen van wat een werknemer al weet en kan.

 

Het VTB-project uitgelicht volgens de zogenaamde ECVET principes

De gevolgde stappen binnen het project van de VTB kunnen in het licht worden gezien van de 8 ECVET principes:

ECVET principes

1. Kwalificaties moeten bestaan uit duidelijk omschreven groepen van leeruitkomsten.

VTB

VTB start met het ophalen van input vanuit bedrijfsleven over thema’s, de inhoud en de vorm van de opleidingen. VTB vormt deze input om tot groepen van leerresultaten, met onderliggende leerresultaten. Deze worden volgens een vast format ontwikkeld en opgeschreven met duidelijke gedrags- en inhoudscomponenten en een omschrijving van de context.

Voor de inschaling naar niveau wordt bovendien steeds gezorgd voor een goede relatie naar de descriptoren en het niveau binnen het NLQF.

Bijvoorbeeld voor de opleiding ‘Industriële automatisering’:

Leerresultaat 1: Inspecteren en uitvoeren van storingsanalyse aan besturingstechnische deel (sensoren, processoren en actuatoren) van industriële machines of apparatuur.

· LR1.1: Bereidt werkzaamheden voor, voor het inspecteren en uitvoeren van storingsanalyses aan het besturingstechnische deel van machines en installaties.

· LR1.2: Neemt voorzorgsmaatregelen voor de uit te voeren inspectie- en analysewerkzaamheden.

· LR1.3: Voert zintuigelijke inspectie uit aan besturingstechnische deel (sensoren, processoren en actuatoren) van industriële machines of apparatuur.

· LR1.4: Analyseert werking besturingstechnische deel van machines en installaties en stelt vast welke storing(en) er optreden.

· LR1.5: Rond de inspectie en storingsanalyse af.

Leerresultaat 2: Modificeren van een programma van een Cobot als onderdeel van een productielijn.

· LR2.1: Bereidt werkzaamheden voor om een programma van een Cobot als onderdeel van een productielijn te modificeren.

· LR2.2: Neemt voorzorgsmaatregelen om veilig aan en met de Cobot te werken.

· LR2.3: Modificeert programma’s van een Cobot als onderdeel van een productielijn.

· LR2.4: Controleert en test uitgevoerde modificatie van programma van een Cobot als onderdeel van een productielijn.

· LR2.5: Rond de inspectie en storingsanalyse af.

2. Groepen van leeruitkomsten binnen kwalificaties moeten afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar beoordeeld kunnen worden.

VTB

In de vijf ontwikkelde opleidingen wordt veelal gewerkt met een praktijkexamen, die bestaat uit meerdere opdrachten. In veel gevallen beslaat één opdracht ook één groep van leerresultaten. Daarmee wordt een groep van leerresultaten afzonderlijk en soms ook onafhankelijk van elkaar beoordeeld.

3. De officiële beoordeling van elke groep leeruitkomsten moet juist gedocumenteerd worden.

VTB

Bij het examen wordt gewerkt met een beoordelingsformulier, met daarop de beoordelingscriteria die corresponderen met de (groepen van) leerresultaten. Voor elke opdracht krijgt een kandidaat een x-aantal punten, dat subtotaal van het aantal punten wordt ook vastgelegd op het beoordelingsformulier. Daar wordt echter alleen in het totaal van opdracht het oordeel ‘behaald’ of ‘niet behaald’ aan verbonden.

4. Er moet worden voorzien in leermogelijkheden om individuele personen in staat te stellen om zich een groep leeruitkomsten eigen te maken.

VTB

Het was voor VTB heel belangrijk input op te halen bij de ‘gebruikers’. Zij werken dagelijks in de praktijk, met technieken die daadwerkelijk worden toegepast. En zij kunnen duidelijk aangeven waar ze tegen aan lopen in de praktijk en wat ze nodig hebben. Daar spelen deze opleidingen op in, namelijk gerichte bij- en nascholing van werkenden. Om het leren – naast het werken - behapbaar te houden, bedraagt de inspanning om deze opleiding te behalen 240 uur. Dit betreft theorie-en praktijklessen, maar ook veel oefenen en opdrachten doen op de eigen werkplek.

5. Individuele personen moeten in staat worden gesteld hun leeruitkomsten te laten valideren, onafhankelijk van hoe deze leeruitkomsten verkregen zijn.

VTB

Voor de VTB is het uitgangspunt dat de opleiding wordt gevolgd, voordat er een examen kan worden afgenomen. Zonder opleidingen en examen kan er geen validering plaatsvinden. Aan dit ECVET-principe wordt (op dit moment nog) geen invulling gegeven.

6. Individuele personen moeten de mogelijkheid hebben om hun beoordeelde groepen van leeruitkomsten te stapelen om zo een kwalificatie te verkrijgen.

VTB

Om de waarde voor het behalen van de opleidingen voor werknemers, bedrijven en de sector te vergroten, zijn deze ingeschaald in het NLQF om een landelijk erkende niveau aanduiding eraan te kunnen verbinden en het daarmee vergelijkbaar te maken met andere formele en non-formele opleidingen.

Op inhoud is bij een aantal opleidingen bij het formuleren van leeruitkomsten gekeken naar reguliere kwalificaties in het mbo en zijn de leeruitkomsten daar gedeeltelijk van afgeleid. Er is dus een link met deze kwalificaties en er kan dus in theorie ‘gestapeld’ worden. Voor vernieuwende technieken, zoals bv. Lasrobotprogrammeur geldt de link met reguliere kwalificaties (nog) niet en kan er vooralsnog niet gestapeld worden. In de meeste gevallen is er ook vanuit de VTB of andere opleidingsaanbieders nog geen vervolgopleiding, dus is ook daar stapeling nog niet mogelijk.

7. Individuele personen moeten de mogelijkheid hebben om hun groepen van leeruitkomsten die in de ene context gevalideerd zijn, over te dragen naar een andere context. Bijvoorbeeld tussen verschillende kwalificaties, onderwijsinstellingen, regio’s of landen.

VTB

Als een kandidaat voort wil bouwen op de behaalde opleiding, dan kan hij dat soms doen door een reguliere opleiding aan het mbo te volgen, zoals hiervoor geschetst. In dat geval kan de kandidaat het behaalde certificaat van VTB aanbieden aan het ROC, vergezeld met een verzoek tot vrijstelling. Dit verzoek moet echter wel worden beoordeeld door de examencommissie van een ROC.

Door de inschaling te doen in het NLQF wordt wel het werk- en denkniveau op dit specifieke vakgebied duidelijk en kan een kandidaat mogelijk toegang krijgen tot vervolgonderwijs of aanvullende validering voor aanverwante onderdelen in Nederland.

Bovendien maakt de inschaling in NLQF het mogelijk dit niveau van de opleiding via EQF te vergelijken met andere niveaus in Europa.

8. De processen van ontwikkeling, beoordeling, validering en erkenning van groepen van leeruitkomsten moeten transparant zijn en de kwaliteit moet geborgd zijn.

VTB

Door het proces van inschaling in NLQF te doorlopen, ondergaat een organisatie ook een validiteitstoets. De onderdelen die worden beoordeeld zijn: rechtspersoonlijkheid van de organisatie, eigendomsrecht van de kwalificatie, continuïteit van de organisatie en examinering. Alle processen van ontwikkeling, beoordeling, validering en erkenning zijn voor de kandidaat helder op papier gezet, evenals de vereisten waaraan iemand moet voldoen. Daarnaast is er systeem ingericht, om de kwaliteit van deze uitvoering te borgen volgens een PDCA-cyclus. Ook zijn de taken van uitvoering examinering en borging van examinering bewust gescheiden.



[1] A + O Metalektro is het opleidingsfonds van en voor metalektrobedrijven. A +O Metalektro A+O biedt vergoedingen, workshops, ondersteuning en advies om ontwikkelen, opleiden en groei te stimuleren. Het project van de VTB paste goed bij de doelstelling van A+O Metalektro om te zorgen dat werknemers gemotiveerd en inzetbaar blijven gedurende hun hele loopbaan: ‘Duurzaam Meedoen’.

[2] NLQF is een raamwerk voor inschaling naar niveau van alle mogelijke kwalificaties. Van basiseducatie tot doctoraat, en van bedrijfsopleiding tot meerjarige avondstudie. NLQF maakt hiermee door de overheid gereguleerde kwalificaties en private kwalificaties met elkaar vergelijkbaar. Een NLQF inschaling vertelt niet zozeer iets over de geleverde studie-inspanning of studie-inhoud, maar over wat iemand kan en weet als een bepaald leerproces is afgerond.

Nieuwsbrief
Of bekijk hier de laatste versie online
Events Calender
oktober 2020
M
D
W
D
V
Z
Z
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Forum
NIEUWE DISCUSSIEPUNTEN
Kunt u doorgeven via het contactformulier >>
Lifelong Learning Programme
This website has been funded with support from the European Commission. The Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.
European Commission
CINOP
NCP ECVET is onderdeel van
CINOP